نالترکسون،داروی ترک اعتیاد به الکل و مواد مخدر:مزایا و محدودیت ها

نالترکسون

اعتیاد به شیشه، الکل، هروئین یا داروهای مسکن یا شاهد اعتیاد یکی از عزیزان بودن،‌ مشکلی پیچیده و ناامید کننده است، که البته بدون راه‌حل نیست. برای بسیاری از افرادی که در دام اعتیاد افتاده‌اند، درمان با نالترکسون راهکاری موثر است. نالترکسون عملکرد سیستم پاداش مغزی مربوط به سوءمصرف الکل و مواد مخدر را مختل می‌کند، و به این ترتیب میل به مصرف مواد را کاهش می‌دهد.

مصرف نالترکسون بخش مهمی از درمان دارویی اعتیاد (MAT) است که در کنار رویکردهای رفتاردرمانی مختلف به ترک اعتیاد کمک می‌کند. بیمار می‌تواند زندگی خود را با پشتکار و صبر دوباره از نو بسازد و آثار مخرب مواد را از زندگی خود پاک کند. ولی قبل از انتخاب این روش لازم است مطمئن شوید که ترک اعتیاد با نالترکسون مناسب شما هست یا خیر.

اگر می خواهید خودتان یا عزیزتان را از اعتیاد به الکل یا مواد مخدر خلاص کنید، می‌توانید روی کمک و راهنمایی مشاورین باتجربه در کلینیک ترک اعتیاد دکتر شاه محمدی حساب کنید. مشاورین با استفاده از تجربه‌ای که در زمینه درمان اعتیاد در افراد مختلف دارند، می‌توانند شما را با بهترین روش‌های ترک آشنا کرده و تا رسیدن به سلامتی کامل همراهی‌تان کنند. برای رزرو وقت مشاوره لطفاً با شماره‌های 02188721329 و 02188662451 تماس حاصل فرمایید.

نالترکسون چیست؟


نالترکسون-چیست؟

نالترکسون دارویی پرکاربرد برای درمان وابستگی به الکل یا مراقبت پس از درمان مانند هروئین و داروهای مسکن و خواب‌آور است. نالتروکسان متعلق به دسته‌ای از داروها به نام آنتاگونیست‌های مواد مخدر است، یعنی این که نالترکسون مانع از اثر گذاشتن مواد مخدر بر مغز می‌شود و به این ترتیب بیمار دیگر میلی به مصرف مواد مخدر یا الکل ندارد. قرص نالترکسون را می‌توان به صورت روزانه مصرف کرد، البته می‌توان آمپول نالتروکسن را ماهی یک بار تزریق کرد. درمان اعتیاد با نالترکسون بر این اصل استوار است که اگر فردی میلی به مصرف الکل یا مواد مخدر نداشته باشد، دیگر انگیزه‌ای برای ادامه سوءمصرف نخواهد داشت. نالترکسون در شکل‌های مختلف و با نام‌های تجاری زیر عرضه می‌شود:

  • ReVia
  • Depade
  • Vivitrol

نالترکسان در طرح درمان دارویی ترک اعتیاد مصرف می‌شود. درمان دارویی اعتیاد معمولاً در کنار رفتار درمانی یا مشاوره انجام می‌شود. از مزایای درمان دارویی اعتیاد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کاهش رفتارهای اجباری وادار کننده به سوءمصرف مواد مخدر
  • کاهش میل به مصرف مواد
  • تسکین ناراحتی ناشی از خماری یا محرومیت از مواد در زمان مصرف نکردن مواد

درمان دارویی ترک اعتیاد، برخلاف نظر مخالفین، یک اعتیاد را جایگزین اعتیاد دیگر نمی‌کند. درمان دارویی بخشی از برنامه ترک اعتیاد است که بسیاری از بیماران را از منجلاب اعتیاد نجات داده است. داروهای درمان ترک اعتیاد وابستگی به مواد مخدر را از بین می‌برد، و اگر داروها مطابق دستور مصرف شود، اعتیاد جدیدی ایجاد نمی‌شود. در واقع در صورت مصرف آنتاگونیست‌های مواد مخدر، از قبیل نالترکسون، اعتیاد به دارو اصلاً نگران کننده نیست.

نالتروکسن فقط یکی از داروهای اصلی است که برای درمان اعتیاد به مواد مخدر و الکل توصیه می‌شود. متادون و بوپرنورفین داروهای دیگری هستند که برای درمان ترک اعتیاد مصرف می‌شوند.

متادون یک آگونیست طولانی اثر و کامل مواد مخدر است، یعنی این که متادون گیرنده‌های مواد مخدر مغز را تحریک می‌کند و میل به مصرف مواد و علائم خماری را به حداقل می‌رساند. چنانچه متادون در دوز مناسب و طبق دستور پزشک مصرف شود، خطر نشئگی مربوط به سوءمصرف وجود نخواهد داشت.

بوپرنورفین که در ترکیب با نالوکسون با نام تجاری سابوکسون عرضه می‌شود، یک آگونیست جزئی مواد مخدر است، یعنی این که بوپرنورفین همان گیرنده‌های مواد مخدر را تحریک می‌کند، اما شدت این تحریک به اندازه آگونیست‌های کامل نیست و در نتیجه احتمال نشئگی پایین‌تر است و دارو اثر آرام‌بخشی کمتری دارد. به علاوه بوپرنورفین اثرگذاری مواد مخدر را محدود می‌کند و به این ترتیب میل و انگیزه به مصرف مواد در زمان مصرف بوپرنورفین کاهش می‌یابد.

مکانیسم اثر نالترکسان با داروهای فوق متفاوت است. نالترکسون به جای آن که گیرنده‌های مواد مخدر در بدن را فعال کند، این گیرنده‌ها را مسدود می‌کند. زمانی که این گیرنده‌ها مسدود می‌شود، مواد دیگر نمی‌توانند آن را فعال کنند و به این ترتیب بیماری که نالترکسون مصرف می‌کند، اثر کامل مواد مخدر یا الکل را حس نخواهد کرد. در واقع ترک اعتیاد با نالترکسون بر این اصل مبتنی است که اگر فرد از مصرف الکل یا مواد مخدر لذت نبرد، دیگر انگیزه‌ای برای ادامه مصرف نخواهد داشت. در نتیجه میل به مصرف مواد به مرور سرکوب می‌شود و معتاد دیگر حس خوبی درباره مواد نخواهد داشت.

نقاط قوت و ضعف درمان اعتیاد با نالتروکسن


نقاط-قوت-و-ضعف-درمان-اعتیاد-با-نالتروکسن

در مقایسه با انواع دیگر داروهای درمان ترک اعتیاد به الکل و مواد مخدر، نالترکسون مزایای متعددی دارد. نالتروکسن به دلایل زیر، یکی از داروهای پرطرفدار در درمان دارویی ترک اعتیاد است:

  • چنانچه دارو طبق دستور پزشک مصرف شود، کاملاً ایمن و موثر است.
  • نالترکسون اعتیادآور نیست، بنابراین بیمار می‌تواند هر زمان که خواست، مصرف دارو را قطع کند، بدون آن که دچار علائم خماری شود و لازم نیست که دوز دارو را به تدریج کاهش داد.
  • مصرف نالتروکسان نشئگی یا مشکلات تنفسی به دنبال ندارد.
  • نالتروکسن دارویی طولانی اثر است، به ویژه اگر به صورت ماهانه تزریق شود.
  • به راحتی به گیرنده‌های مواد مخدر متصل می‌شود.
  • مصرف آن برای افراد علاقه‌مند به ترک کردن هر نوع مواد مخدر و یا الکل مفید است.
  • نالترکسون افسردگی ایجاد نمی‌کند، هرچند برخی بیماران تغییرات رفتاری را در زمان مصرف تجربه می‌کنند.

البته نالترکسون به عنوان بخشی از درمان دارویی ترک اعتیاد معایبی نیز دارد که در ادامه توضیح داده خواهد شد.

مصرف نالتروکسن را صرفاً زمانی می‌توان شروع کرد که مواد و الکل کاملاً از بدن دفع شده و سم‌زدایی انجام شده باشد. سم‌زدایی در بسیاری از موارد 10 ـ 7 روز طول می‌کشد و عموماً دوران دشواری است که بیمار باید علائم آزاردهنده خماری و ناراحتی شدیدی را تحمل کند. اگر بیمار مصرف نالترکسون را قبل از سم‌زدایی کامل شروع کند، با علائم خماری شدید و مداومی مواجه خواهد شد. چون نالترکسون جایگزین مواد مخدر و یا الکلی می‌شود که هنوز به گیرنده‌های مغز متصل است و علائم محرومیت حادی را به بیمار تحمیل می‌کند. در این شرایط افرادی که وابستگی جسمی شدیدی به مواد دارند، دچار علائم زیر می‌شوند:

  • تند شدن نبض
  • دشوار شدن تنفس
  • بالا رفتن فشار خون
  • تب و بالا رفتن دمای بدن
  • اختلالات خواب و بی‌خوابی
  • گشاد شدن مردمک چشم
  • تشدید واکنش‌ها یا رفلکس‌ها
  • اسپاسم و انقباض عضلات
  • گرفتگی عضلانی
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • درد
  • اضطراب

 

نالتروکسن باید به طور مداوم مصرف شود تا نتیجه مطلوب به دست بیاید. قرص نالترکسون باید هر روز یا چند بار در هفته مصرف شود. اگر بیمار به طرح درمان متعهد نباشد، دارو اثر نخواهد کرد.

پژوهش‌های کافی در زمینه ایمنی مصرف نالترکسون برای جمعیت‌های خاص، مانند بانوان باردار انجام نشده است. نالترکسان اثر داروهای مسکن مخدر را خنثی می‌کند و بر تولید شیر مادر پس از زایمان اثر می‌گذارد.

مصرف نالتروکسن با خطر ابتلا به مشکلات کبدی همراه است، به ویژه اگر این دارو برای درمان سوءمصرف مزمن الکل مصرف شود. بیماران مبتلا به هپاتیت حاد یا دیگر گونه‌های بیماری فعال کبدی باید نالترکسون را با احتیاط مصرف کنند، و پزشک معالج باید به دقت مراقب بروز علائم مسمومیت کبدی در نتیجه مصرف نالتروکسان باشد. علاوه بر این محدودیت‌ها، حتی اگر دارو طبق دستور پزشک مصرف شود، احتمال بروز عوارض جانبی زیر در اثر مصرف نالتروکسان وجود دارد:

  • حالت تهوع و استفراغ
  • اسهال
  • سردرد
  • اضطراب
  • درد عضلانی یا مفصلی
  • حساسیت یا واکنش‌های آلرژیک
  • ناراحتی‌های کبدی که با زرد شدن پوست و تیره شدن ادرار همراه است.

علی‌رغم محدودیت‌ها و عوارض جانبی فوق، نالترکسون یک عامل درمانی موثر برای ترک اعتیاد به الکل یا مواد مخدر است.

درمان ترک اعتیاد با نالترکسون برای چه کسانی مناسب است؟


قبل از آن که درمان دارویی اعتیاد با نالتروکسن شروع شود، باید غربالگری‌های لازم انجام شود و پزشک از مناسب بودن این روش درمان مطمئن شود. بهترین متقاضیان درمان ترک اعتیاد با نالترکسون افرادی هستند که:

  • سم‌زدایی الکل و مواد مخدر را به پایان رسانده‌اند. معمولاً آزمایش اعتیاد برای تشخیص مصرف فعال مواد انجام می‌شود تا بیمار در زمان مصرف نالترکسون، دچار علائم خماری نشود.
  • اگر تحت درمان قرار نگیرند، ممکن است دوباره معتاد شوند.
  • انگیزه لازم را برای ترک اعتیاد و پاک ماندن و دوری از مواد مخدر و الکل دارند.
  • پس از مصرف دیگر داروهای ترک اعتیاد، مانند متادون یا بوپرنورفین دوباره معتاد شده‌اند.
  • مواد مخدر را برای مدتی کوتاه یا در مقدار کم مصرف کرده‌اند.
  • در حال حاضر داروهای دیگر ترک اعتیاد را مصرف می‌کنند، اما تمایل دارند که دارو را به نالترکسون تغییر دهند.

شروع درمان ترک اعتیاد با نالترکسون


شروع-درمان-ترک-اعتیاد-با-نالترکسون

پس از آن که پزشک مطمئن شد که درمان با نالترکسون مشکلی را برای بیمار ایجاد نمی‌کند، درمان شروع می‌شود. برخی بیماران زمانی درمان را شروع می‌کنند که هنوز الکل و یا مواد مخدر مصرف می‌کنند. در این شرایط درمان در چند مرحله انجام می‌شود، پروتکل درمان با نالترکسون معمولاً شامل مراحل زیر است:

  • ارزیابی نیازهای بیمار در زمان مصرف دراو
  • غربالگری سم‌شناسی (خون، تنفس یا ادرار) برای تعیین سطح فعلی مواد در بدن بیمار
  • معاینه بالینی برای تشخیص مشکلات و عارضه‌هایی مانند ناراحتی کبدی که می‌تواند مصرف نالترکسون را پیچیده کند.
  • سم‌زدایی الکل و مواد مخدر
  • مصرف کنندگان مواد مخدر را می‌توان با مخلوط بوپرنورفین یا نالوکسون (سابوکسون) به مدت چند روز درمان کرد و سپس دوز دارو را به تدریج با توجه به نیازهای بیمار کاهش داد تا بیمار مجبور به تحمل علائم خماری نباشد.
  • درمان با مصرف نالتروکسان 25 میلی گرمی خوراکی شروع می‌شود.
  • درمان با مصرف نالترکسون 50 میلی گرمی خوراکی شروع می‌شود.
  • اگر بیمار داروی خوراکی را به خوبی تحمل کند، آمپول درون عضلانی نالتروکسان تزریق می‌شود.

البته بسته به مرکز درمانی ترک اعتیاد و نیازهای بیمار، تفاوت‌هایی در طرح درمان ایجاد می‌شود؛ اما اصول کلی درمان ترک اعتیاد به نالتروکسان به شرح فوق است.

ترک اعتیاد بستری یا سرپایی؟

ترک اعتیاد با نالترکسون هم به صورت سرپایی و هم به صورت بستری انجام می‌شود، مزایا و معایب هر روش به وضعیت فعلی بیماری بستگی دارد که می‌خواهد اعتیاد به الکل یا مواد مخدر را ترک کند.

در روش ترک اعتیاد بستری، بیمار به طور شبانه‌روزی در محیطی امن و حمایتی تحت مراقبت متخصصین و کارکنان کلینیک قرار می‌گیرد. بیمار مدتی معین در مرکز ترک اعتیاد زندگی می‌کند. بیمار 10 ـ 7 روز در مرکز ترک اعتیاد بستری می‌شود تا سم‌زدایی انجام شود و مواد از بدن بیرون برود، سپس درمان با نالترکسون شروع می‌شود. دوره سم‌زدایی مرحله دشواری است که بیمار باید علائم شدید خماری را تحمل کند و در مقابل میل به مصرف مواد مقاومت کند. سم‌زدایی و مدیریت دارویی علائم ترک در روزهای اول درمان اهمیت دارد و پس از آن درمان بر پاک ماندن بیمار متمرکز می‌شود. کارکنان کلینیک بیمار را تحت نظر می‌گیرند، اقدامات لازم درمانی را انجام می‌دهند و بیمار را به ادامه درمان تشویق می‌کنند. مدت زمان درمان ترک اعتیاد بستری با نالترکسون متغیر است؛ برای برخی بیماران فقط چند روز و برای برخی بیشتر از یک سال طول می‌کشد.

ترک اعتیاد سرپایی با نالترکسون روش دیگری برای غلبه بر اعتیاد است. برخلاف روش بستری، بیمار در روش سرپایی باید هر روز به مرکز درمانی مراجعه کند، در جلساتی با مدت زمان‌های مختلف شرکت کند و سپس به خانه برگردد. این روش برای بیمارانی ایده‌آل است که باید به دلیل مسئولیت‌های شغلی یا خانوادگی به خانه برگردند. مهم این است که بیمار در خانه از پشتیبانی و حمایت لازم برخوردار باشد و دوستان و خانواده به ترک اعتیاد او کمک کنند. درمان سرپایی ترک اعتیاد با نالترکسون از 30 ساعت در هفته تا یک ساعت در ماه زمان می‌برد و شامل درمان فردی، گروهی یا ترکیبی از این دو می‌شود.

مراقبت پس از درمان

بیماران می‌توانند نالترکسون را به مدت چند روز، چند ماه یا چند سال مصرف کنند. به همین دلیل مراقبت پس از ترک اعتیاد بخش مهمی از درمان دارویی است. سطح مراقبت پس از ترک اعتیاد معمولاً پایین‌تر از درمان اولیه است. برای مثال اگر درمان در مرکز بستری شروع شده باشد، می‌توان بیمار را پس از مراحل اولیه به مرکز سرپایی منتقل کرد.

انواع درمان

رفتاردرمانی بخش مهمی از درمان ترک اعتیاد است. سودمندی چند سبک درمانی مختلف در کنار درمان دارویی با نالترکسون به اثبات رسیده است. بیمارانی که هم تحت درمان دارویی و هم تحت روان درمانی قرار می‌گیرند، نسبت به بیمارانی که فقط از درمان دارویی استفاده می‌کنند، مدت بیشتری پاک می‌مانند. در ادامه متداول‌ترین روش‌های درمان ترک اعتیاد معرفی می‌شود.

رفتاردرمانی شناختی با آموزش مهارت‌های خودکنترلی و حل مسئله به بیمار کمک می‌کند که رفتارهای ناخواسته را تشخیص دهد و مدیریت کند. رفتاردرمانی شناختی برای غلبه بر بسیاری از اختلالات ناشی از سوءمصرف مواد و مشکلات روانی همزمان سودمند است.

مدیریت وابستگی با تکیه بر استفاده از پاداش‌های خارجی برای مقابله با پاداش‌های جسمی مربوط به سوءمصرف مواد (مانند احساس سرخوشی و نشئگی) انجام می‌شود و انگیزه بیمار را با ارائه جایزه، بلیط‌ یا کوپن و پول به بیمارانی که رفتارهای سالمی از خود نشان می‌دهند و مواد را کاملاً کنار گذاشته‌اند، تقویت می‌کند. همچنین بیماران می‌توانند در گروه‌های حمایتی، مانند برنامه 12 قدم، شرکت کنند تا احتمال برگشت به اعتیاد کاهش یابد.

 یافتن بهترین روش ترک اعتیاد


یافتن-بهترین-روش-ترک-اعتیاد

اگر خود یا یکی از عزیزان‌تان برای تغییر آماده شده‌اید، یافتن بهترین روش درمان ترک اعتیاد با نالترکسون نقطه شروع خوبی خواهد بود. بهترین روش درمان، روشی است که به کل مشکلات بیمار توجه کند و صرفاً به اعتیاد نپردازد و همچنین متناسب با شرایط خاص هر بیمار تنظیم شود. با عنایت به نکته فوق، درمان‌هایی برایتان سودمند خواهد بود که:

  • علاوه بر اعتیاد، به درمان مشکلات روانی نیز بپردازد. بسیاری از افراد درگیر اعتیاد، از اختلالات ذهنی و روانی نیز رنج می‌برند.
  • مقتضیات اعتقادات مذهبی، هویت جنسیتی یا جهت‌گیری‌های جنسی را رعایت کند.
  • فاصله مرکز درمانی تا خانه مطابق ترجیح، حمایت خانواده و محرک‌های تنش‌زا باشد.
  • بتوانید مسئولیت‌های شغلی خود را در مرکز بازپروری مدیریت کنید یا این که مرکز امکانات کافی داشته باشد و کاملاً راحت باشد.
  • کارکنان کلینیک و روش درمان ثابت باشند.


به این پست امتیاز دهید.
نالترکسون،داروی ترک اعتیاد به الکل و مواد مخدر:مزایا و محدودیت ها
3.75 از 4 رای