ترامادول،داروی تسکین دهنده درد اما اعتیادآور همراه با عوارض خطرناک

هر زمان که داروی مسکن یا ضددرد جدیدی تولید می‌شود، افرادی که به سوء مصرف مسکن‌های تجویزی روی آورده‌اند، به قابلیت‌های این داروی جدید علاقه‌مند می‌شوند. ترامادول نیز (Tramadol) داروی ضددرد تجویزی نسبتاً جدیدی است که از این قاعده مستثنی نیست. ترامادول به صورت قرص، کپسول یا آمپول مصرف می‌شود. ازآنجایی که ترامادول یک مسکن است، سوء مصرف آن رواج پیدا کرده است. ازسویی چون گفته شده که ترامادول اعتیادآوری بالایی ندارد، این دارو بیشتر از بقیه مسکن‌های مخدر تجویز می‌شود. بااین حال عموم مردم از قدرت اعتیادآوری یا عوارض سوءمصرف ترامادول آگاهی ندارند. آشنایی با سازو کار اثر ترامادول در بدن به افرادی که اطلاع کافی درباره ترامادول ندارند، کمک می‌کند تا عوارض و مشکلات ناشی از سوء مصرف ترامادول را بهتر درک کنند.

اعتیاد به ترامادول هم جنبه فیزیکی و هم جنبه روانی دارد که با انجام یک تست اعتیاد ساده خود را نشان می‌دهد. وابستگی فیزیکی با درمان و مدیریت مناسب برطرف می‌شود، اما غلبه بر وابستگی روانی بسیار دشوار است. وابستگی به ترامادول مشکلات متعددی را به دنبال دارد. بهتر است به جای ترک کردن خودسرانه ترامادول درباره شیوه صحیح مصرف این مسکن با پزشک مشورت کنید.

 انواع ترامادول


انواع ترامادول

پزشکان دو نوع ترامادول، پیوسته رهش و سریع رهش را تجویز می‌کنند. ترامادول سریع رهش معمولاً به صورت قرص 50 میلی گرمی به فروش می‌رسد، حال آن که قرص ترامادول پیوسته رهش در دوزهای 100، 200 یا 300 میلی گرمی در دسترس است. برای بیمارانی که در تلاش برای مدیریت درد مزمن هستند، غالباً ترامادول پیوسته رهش تجویز می‌شود. نصف کردن، پودر کردن، استنشاق یا حتی جویدن قرص ترامادول به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. ترامادول داروی مسکنی است که پزشک معالج دوز مناسب آن را با در نظر گرفتن وضعیت بیمار تجویز می‌کند.

ویژگی‌های اعتیادآور ترامادول


ترامادول به طور متوسط حدود 6 ماه بالاترین تاثیر را برای اکثر افراد دارد. پس از گذشت 6 ماه، اثر دارو کاهش می‌یابد و در همین زمان است که خطر اعتیاد ترامادول مطرح می‌شود. هرچند ترامادول داروی مخدر نیست، اما مشکل اینجا است که پس از کاهش اثر دارو، بیمار در چرخه‌ای گرفتار می‌شود که او را وادار می‌کند تا داروی بیشتری را برای رسیدن به همان اثر تسکین دهندگی قبلی مصرف کند. زمانی که ترامادول دیگر اثر قبلی را به جا نمی‌گذارد، پزشک باید داروی دیگری را جایگزین آن کند. تصور اشتباهی که وجود دارد این است که چون ترامادول غیرمخدر است، پس اعتیادآور نیست. هرچند خطر اعتیاد به ترامادول بسیار کمتر از دیگر داروهای مسکن است، اما واقعیت این است که امکان سوء مصرف هر دارویی وجود دارد و به همین دلیل باید قبل از مصرف هر دارویی از عوارض آن مطلع شد. هرچه مدت زمان مصرف ترامادول بیشتر باشد، احتمال وابستگی به آن نیز افزایش می‌یابد. به خاطر داشته باشید که ترامادول یک اوپیات سنتزی با اثری مشابه مورفین و هیدروکودون است. آنچه اتفاق می‌افتد این است که گیرنده‌های مخدر مغز محدود می‌شود و این محدودیت مانع از ارسال سیگنال‌های درد توسط سیستم‌های عصبی مرکزی و رفلکسی سمپاتیک می‌شود. همان طور که اشاره شد، یکی از مشکلات مصرف ترامادول این است که اثر دارو به مرور زمان کاهش می‌یابد. برای جبران کاهش اثر دارو غالباً دوز دارو افزایش داده می‌شود، البته بهترین کار این است که دارو در این زمان عوض شود. به این ترتیب ترامادول در نهایت زمینه‌ را برای روی آوردن به اوپیات‌های قوی‌تر و حتی مواد مخدر آماده می‌کند. برخی ترامادول را به عنوان یک ماده تفریحی و نه برای تسکین درد متوسط تا شدید مصرف می‌کنند. مصرف کنندگان مواد تفریحی ترامادول را پودر کرده و استنشاق می‌کنند، اما همان طور که اثر تسکین دهندگی ترامادول به مرور کمتر می‌شود، فردی که این دارو را به صورت تفریحی مصرف می‌کند، نیز به مرور متوجه کاهش اثر آن می‌شود. درست است که احتمال اعتیاد به ترامادول پایین است، اما اگر مصرف کننده به نشانه‌های اعتیاد توجه نکند یا دارو را به شیوه صحیح مصرف نکند، خطر معتاد شدن وجود دارد.

آمار اعتیاد به ترامادول


هرچند سوء مصرف ترامادول به اندازه مسکن‌های مخدر رواج ندارد، بااین حال آمار افرادی که ترامادول را با اهداف غیزپزشکی مصرف می‌کنند، بالا است. بالاترین نرخ سوء مصرف ترامادول در سال 2013 به گروه سنی جوان مربوط می‌شود، حدود 2.8 % از مصرف کنندگانی که ترامادول را بدون تجویز پزشک مصرف می‌کردند، در بازه سنی 25 ـ 18 سال قرار داشتند.

عوارض سوء مصرف ترامادول


همان طور که اشاره شد، ترامادول علاوه بر اثرهایی مانند تریاک و دیگر اوپیات‌ها، میزان انتقال دهنده‌های عصبی نوراپی‌نفرین و سروتونین را در مغز افزایش می‌دهد و از این نظر به داروهای ضدافسردگی مانند ونلافاکسین (افکسور) شباهت دارد. ترامادول علاوه بر احساس سرخوشی و نشئگی که دلخواه سوء مصرف کنندگان است و اثر تسکین دهندگی که باعث تجویز آن توسط پزشکان می‌شود، عوارض جانبی ناخوشایند و حتی خطرناکی نیز دارد که از آن جمله می‌توان به بی‌خوابی و افزایش احتمال صرع یا تشنج اشاره کرد. از این گذشته سوء مصرف ترامادول باعث ایجاد وابستگی و بالا رفتن مقاومت بدن در برابر دارو می‌شود. این وابستگی میتواند در دو نوع روانی و جسمی رخ بدهد که عبارتند از:

سوء مصرف ترامادول در درازمدت وابستگی روانی ایجاد می‌کند و باعث می‌شود که مصرف کننده میل شدید و مهارناپذیری به مصرف دارو پیدا کند و فکر کند که بدون آن قادر به زندگی و رفع مشکلات خود نیست. افرادی که به لحاظ روانی به ترامادول وابسته شده‌اند، اگر به ترامادول دسترسی نداشته باشند، مضطرب و بی‌قرار می‌شوند و رفتارهایی مانند جعل نسخه یا دزدی دارو از خود بروز می‌دهند تا دارو را به هر شکل ممکن تامین کنند.

سوء مصرف ترامادول در درازمدت و در دوز بالا در نهایت وابستگی جسمی ایجاد می‌کند و اگر بیمار ترامادول را به موقع مصرف نکند، با علائم ناخوشایند یا حتی خطرناک محرومیت از دارو مواجه می‌شود.

علایم اعتیاد به ترامادل


علایم اعتیاد به ترامادل

پزشک ترامادول را برای تسکین درد مداوم و مزمن تجویز می‌کند. با این حال ترامادول نیز مانند اکثر داروها عوارض جانبی ناخواسته‌ای دارد. عوارض جانبی ترامادول نیز مانند اکثر اوپیات‌ها است و شامل موارد زیر می‌شود:

  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • یبوست
  • سرگیجه یا احساس سبکی در سر
  • خواب آلودگی
  • سردرد
  • بی‌اشتهایی
  • خشکی دهان

عوارض سوء مصرف ترامادل نشانه هشداری است که پرده از سوء مصرف ترامادول بدون تجویز پزشک برمی‌دارد. علاوه بر فعالیت گیرنده‌های مواد مخدر،  بخشی از اثر ترامادول به ترشح انتقال دهنده‌های عصبی سروتونرژیک و نورآدرنرژیک مربوط می‌شود. همچنین مصرف ترامادول احتمال تشنج و صرع را افزایش می‌دهد، این احتمال خطر در افرادی که ترامادل را برای رسیدن به اثر سرخوشی یا نشئگی در مقدار بالا مصرف می‌کنند، بیشتر است.

تشخیص افراد ترامادولی


احتمال این که افراد دارای سابقه سوء مصرف مواد مخدر، به ترامادول اعتیاد پیدا کنند، بالاتر است. بااین حال حتی افرادی که هیچ‌گاه سابقه سوء مصرف الکل یا مواد مخدر ندارند، نیز ممکن است معتاد به ترامادول شوند. سوء مصرف ترامادول لزوماً به معنای اعتیاد به این دارو نیست. وابستگی روحی و جسمی به ترامادول معمولاً علامت اعتیاد است. رفتارهای زیر در معتادان به ترامادل مشاهده می‌شود:

  • فرد معتاد علی‌رغم میل به ترک ترامادول، نمی‌تواند مصرف دارو را قطع کند.
  • ادامه مصرف ترامادول علی‌رغم بروز مشکلات شخصی ناشی از اعتیاد به ترامادول
  • بی‌علاقگی به اموری که قبلاً بسیار مهم بوده است.
  • صرف کردن زمان زیاد برای تهیه ترامادول
  • مقدم دانستن مصرف ترامادول بر مسئولیت‌هایی مانند تحصیل، شغل یا قرارهای ملاقات

مقاومت در برابر ترامادول و علائم ترک اعتیاد به ترامادل نشانه‌های وابستگی جسمی به ترامادول است. میل شدید غیرقابل کنترل به مصرف ترامادول شایع‌ترین نشانه وابستگی روانی به ترامادول است.

توصیه‌هایی برای جلوگیری از اعتیاد به ترامادول


نشانه‌های اعتیاد و وابستگی در بسیاری از موارد به آهستگی بروز می‌یابد و بنابراین احتمال نادیده گرفتن آنها وجود دارد. بااین توصیف به مصرف کنندگان این دارو توصیه می‌شود که به محض مواجهه با یک یا چند مورد از علائم زیر حتماً با پزشک تجویز کننده این دارو مشورت کنند:

  • اضطراب یا ترس کنار گذاشتن دارو
  • نگرانی از بروز یافتن علائم قطع مصرف دارو
  • ناراحتی جسمی پس از قطع مصرف ترامادول
  • تغییرهای رفتاری
  • افزایش خودسرانه دوز مصرف دارو یا جعل نسخه برای مصرف طولانی‌تر ترامادول
  • وسواس و مشغله ذهنی برای تهیه ترامادول
  • ادامه مصرف دارو علی‌رغم نگرانی و هشدار خانواده و دوستان

سوء مصرف ترامادول در نوجوانان


موارد متعددی از سوء مصرف ترامادول در نوجوانان دبیرستانی گزارش شده است، این گروه از مصرف کنندگان ترامادول را با نام ultras می‌شناسند. آمار حاکی از آن است که تعداد قابل توجهی از نوجوانان دبیرستانی به مخدرهای دیگری به جز هروئین، برای مثال ترامادول گرایش دارند. ازآنجایی که ترامادول و داروهای دیگر را می‌توان از منابع متعددی مانند وب سایت‌های اینترنتی یا دوستان با نسخه معتبر تهیه کرد، والدین باید عوارض خطرناک سوء مصرف ترامادول را به فرزندان خود توضیح دهند.

تداخل دارویی


تداخل دارویی

ترامادول نیز مانند هر داروی تجویزی دیگری واکنش‌هایی را در ترکیب با بقیه داروها انجام می‌دهد. برای مثال بیماری که کاربامازپین برای درمان افسردگی مصرف می‌کند، متوجه کاهش اثر قابل توجه ترامادول می‌شود. از سوی دیگر بیمارانی که کینیدین برای درمان تپش قلب مصرف می‌کنند، متوجه افزایش اثر ترامادول، حتی تا دو برابر می‌شوند. به علاوه اگر ترامادول با SSRI مصرف شود، احتمال تشنج وجود دارد. اگر ترامادول همراه با الکل یا دیگر مخدرها مصرف شود، احتمال بروز مشکلات تنفسی وجود دارد. هیچ مطالعه معتبری در زمینه مصرف ترامادول در دوران بارداری یا شیردهی انجام نشده است. به همین دلیل به بانوان توصیه می‌شود که در این دوران‌های حساس از مصرف ترامادول پرهیز کنند. در ادامه خطر اعتیاد همزمان به ترامادول و الکل بررسی خواهد شد:

مصرف همزمان الکل و ترامادول

مصرف همزمان الکل و ترامادول اثرهای لذت‌بخش مصرف این داروها را مضاعف می‌کند. دلیل اعتیاد همزمان به الکل و ترامادول این است که بدن به مرور در برابر اثر الکل مقاوم می‌شود. ترامادول بر شیمی مغز اثر می‌گذارد و مقاومت بدن در برابر الکل را کاهش می‌دهد. بنابراین بسیاری از افراد اثر ترکیبی الکل و ترامادول را دست‌کم می‌گیرند و به این ترتیب احتمال اعتیاد یا اوردوز به شدت افزایش می‌یابد. عوارض مصرف همزمان الکل و ترامادول بسیار جدی است و حتی ممکن است منجر به مرگ شود. افرادی که دوز بالایی از الکل یا ترامادول را با هم مصرف کرده‌اند، باید به سرعت به بیمارستان رسانده شوند. مصرف همزمان الکل و ترامادل می‌تواند عوارض و نشانه‌های زیر را در پی داشته باشد:

  • افت شدید فشار خون
  • مشکلات تنفسی
  • اضطراب
  • توهم
  • اسهال
  • تشنج
  • فراموشی
  • رفتارهای خطرناکی که زندگی معتاد و اطرافیانش را تهدید می‌کند.

مصرف همزمان الکل و ترامادول احتمال اوردوز را افزایش می‌دهد، چون ترکیب این دو ماده اثرهای مجزای این دو ماده را تعدیل می‌کند. متاسفانه مصرف همزمان الکل و ترامادول بسیار رایج است و آرامش بیشتری را در مصرف کننده القاء می‌کند، در نتیجه احتمال بروز عوارض سرکوب کننده‌ی مرگباری مانند آهسته یا متوقف شدن تنفس افزایش می‌یابد.

 


به این پست امتیاز دهید.
ترامادول،داروی تسکین دهنده درد اما اعتیادآور همراه با عوارض خطرناک
5 از 13 رای